Trojica majstora nastradala dok su gradili Jerinin grad na obroncima Tare: Solotuša je danas poznato arheološko nalazište sa kog pogled puca na pola Bosne

Bajina Bašta – Slušajući brojne legende o ženi Đurća Brankovića i njenom zidanju Smedereva, brojna utvrđenja nepozatnog porekla pronađena u Srbiji poznata su kao Jerinini gradovi. Jedan takav nalazi se i na obroncima planine Tara kod Bajine Bašte, devet kilometara udaljen od Kaluđerskih bara, danas poznat kao areheološko nalazište Solotuša.

„Utvrđenje je sagrađeno na stenovitom platou ispod koga je duga krečnjačka litica, koja se spušta do vrela Solotuške reke. O njemu nema istoriografskih zabeleški, a ni posebnog narodnog predanja, izuzev naziva Grad, Kulina ili Jerinin grad. Po arheolozima, Solotnik je tipičan srednjovekovni zamak, a ovaj naziv duguje selu u kome se nalazi. Prilikom arheoloških istraživanja otkriveni su fragmentarni ostaci utvrđenja iz gvozdenog doba, sa kontinuitetom u ranovizantijskom periodu, dok je zamak sa vlastelinskim dvorom nastao u XV veku“, rekao je za RINU, Ranko Milanović iz Nacionalnog parka Tara.

Okamenjeni krečni malter, brojni nalazi oružja i oskudni ulomci stone grnčarije, ukazali su da je Solotnik užurbano građen i da je osvojen u turskom napadu, najverovatnije između 1459. i 1463. godine.

„Prema legendi koja se premnosi sa kolena na koleno grad su gradila tri majstora međutim prokleta Jerina se nije baš dobro slagala sa njima i prilikom gradnje, prema predanju, izmakla im je merdevine i oni su nastradali. Mesta na koja su pali, kasnije su postala sela i dobila imena po ovoj trojici neimara – Luke, Kostin do i Palež“, kaže Milanović.

Zamak je imao približno trapezoidnu osnovu, dimenzija 16,85 x 28,20 metara, dva ulaza i kružnu odbrambenu kulu iznad glavnih vrata iz pravca jugoistoka. U izgradnji je korišćen pritesani krečnjak i trpanac vezan krečnim malterom, a zidovi su široki od 1,20 do 1,70 metara i očuvani na visini od 4,2 metra. Cisterna za vodu, otkrivena u zamku, ima nepravilnu kružnu osnovu, sa kružnim bunarom. Arheološka istraživanja na Kulini nisu završena.

Ono što oduševljava brojne posetioce jeste bogato kulturno-istorjskio nasleđe, ali i nevertovan vidokavac sa kog pogled seže čak i do susedne Bosne i Hercegovine.