Čajetina prva u Srbiji po kvalitetu vazduha: Zlatibor i usred zime bez prekoračenja PM čestica, zvanična merenja potvrdila status vazdušne banje

Zlatibor – Prema poslednjem izveštaju Beogradske otvorene škole o kvalitetu vazduha u Srbiji u 2025. godini, jedino je vazduh u opštini Čajetina čist.

Izveštaj, zasnovan na merenjima građanskih „low cost" senzora postavljenih širom Srbije, pokazuje da je prekomerno zagađenje vazduha zabeleženo u više od 80 opština. U brojnim gradovima i opštinama koncentracije PM2.5 i PM10 čestica bile su iznad preporučenih granica, kako po nacionalnim, tako i po strogim evropskim i svetskim standardima. Primena strogih standarda Evropske unije i Svetske zdravstvene organizacije pokazuje da je Čajetina jedina opština među 85 analiziranih koja je ispunjavala uslove za PM10 čestice, kaže se u saopštenju.

„Građanski monitoring", odnosno monitoring kvaliteta vazduha „low cost" senzorima koji građani samostalno postavljaju na svoje prozore ili terase obezbeđuje podatke o koncentracijama suspendovanih čestica (PM2.5 i PM10) na više od 340 mernih mesta u više od 100 opština u Republici Srbiji. U obzir su uzeti rezultati sa merača koji nemaju velika odstupanja i koji su radili preko 80 odsto vremena u toku prethodne godine, što je listu opština „skratilo" na 85, objavila je Beogradska otvorena škola. Ovi senzori se fokusiraju na merenje koncentracije suspendovanih čestica, koje nastaju prevashodno sagorevanjem fosilnih goriva i drveta za proizvodnju električne energije i grejanje domaćinstava, budući da su upravo ove čestice najzastupljenija zagađujuća materija u vazduhu u Srbiji.

Ovakva merenja dodatno su potvrđena i najnovijim zvaničnim podacima Zavoda za javno zdravlje Užice. Poslednja merenja sprovedena su u periodu od 18. decembra prošle godine do 14. januara ove godine, u najurbanijem delu Zlatibora (kod zgrade Kulturnog centra Zlatibor i kružnog toka na ulasku na Zlatibor), a sve izmerene vrednosti zagađujućih materija koje se prate bile su daleko ispod propisanih graničnih vrednosti.

Ova merenja sprovode se 56 dana u godini (razvnomerno u letnjem i zimskom periodu) i nisu naknadna reakcija na pojedine neosnovane kritike vezane za urbanizam i pojačan saobraćaj. Ona nam pružaju pouzdan, kontinuiran uvid u stanje vazduha i omogućavaju trenutno reagovanje na bilo kakve potencijalne izvore zagađenja.

Rezultati jasno pokazuju da je vazduh čist i pogodan za boravak, bez obzira na neproverene tvrdnje koje se ponekad iznose.

Opština Čajetina ostaje posvećena očuvanju visokog kvaliteta vazduha, kao jednog od najvažnijih resursa za zdravlje građana i očuvanje reputacije naše opštine kao zdrave sredine sa svežim vazduhom za odmor i relaksaciju. Pozivamo sve građane da aktivno učestvuju u održavanju čistog okruženja i pravilnom korišćenju energetskih izvora koji ne ugrožavaju kvalitet vazduha.